تبلیغات
 مذهبی - نماز و نهج البلاغه

نماز و نهج البلاغه

یکی از ارزش های انسانی که اسلام آن را صد در صد تأیید می کند عبادت می باشد. در اسلام هر کاری که انسان برای خدا انجام دهد عبادت است و این عبادت سرلوحه ی همه ی تعلیمات است، به گونه ای که اسلام به عبادت های فردی آن چنان شکل داده است که متضمن انجام پاره ای از وظایف زندگی است. مثلاً نماز در اسلام چنان شکل خاص یافته است که حتی فردی که می خواهد در گوشه ی خلوت به تنهایی نماز بخواند خود به خود به انجام پاره ای از وظایف اخلاقی و اجتماعی از قبیل نظافت، احترام و... مقید می گردد.

هدف تمام آثار معنوی و اخلاقی و اجتماعی در عبادت یک چیز است. یاد حق و از یاد بردن غیر او. در قرآن کریم آمده است: «واقم الصلوة لذکری» (طه/14). از نظر نهج البلاغه، عبادت تنها یک سلسله اعمال خشک و بی روح نیست، بلکه این اعمال بدنی تنها صورت و پیکره ی عبادت است. اعمال ظاهری وقتی زنده و ارزشمند است که با روح و معنی توأم باشد.

کلمه ی « صلوة» که یکی از عبادات الهی است ممکن است از«صلی» که از «صلیت العود علی النار» (راست نمودم چوب را بر آتش) گرفته شده باشد و امکان هم دارد که از «مصلی» که به معنای پیوستن است گرفته شده باشد و عده ای هم گفته اند: ممکن است «صلوة» به معنای زیارت و رحمت باشد، تمام این معانی مناسبتی با این معجون الهی دارد.

در این مقاله سخن از نماز در نهج البلاغه و ارتباط این فریضه ی بزرگ الهی با علی(ع) است نماز، نخستین حکم الهی بود که چند روز پس از بعثت پیامبرخاتم(ص) توسط جبرییل امین از جانب خداوند صادر گردید و پیغمبر با تعلیم پیک وحی آن را معمول داشت.

علی(ع) که در قبله ی مسلمین متولد شده، و در نه سالگی و به عنوان اولین پیرو اسلام و برای نخستین بار در پشت سر پیغمبر خاتم نماز گزارده، به طور قطع بیش از هر مسلمان دیگری قدر نماز، نخستین فریضه ی الهی را می داند و به آن اهمیت می دهد.

امیرالمومنین(ع) هنگامی که داخل نماز می شد، هم چون بنایی ثابت و استوار و بدون تحرّک بود به طوری که در حال عبادت تیر را از پایش بیرون می آورند، ولی او آن چنان مجذوب حق است که متوجه نمی شود، آن چنان در محراب عبادت می گرید و به خود می پیچد که نظیرش را کسی ندیده است.

دختر علی(ع) می فرماید: هنگامی که شمشیر به فرق مبارک حضرت فرود آمد نخستین کلامش با فرزندش حسن چنین بود: حسن وقت نماز می گذرد، برای نماز مهیّا شو.

آن حضرت در نهج البلاغه در موارد عدیده ای از نماز، این فرمان بزرگ الهی و مورد علاقه اش که برای هیچ عملی به مانند آن ارج نمی نهاد، سخن به میان آورده و اهمیت آن را یادآور شده است. از آن جمله در آغاز خطبه ی(199) درباره ی اهمیت نماز به یاران خود این گونه سفارش می کند:

امر نماز را مراعات کنید، و بر آن محافظت نمایید، آن را فراوان به جای آورید و به خدا تقرب جویید، که نماز بر مومنان فریضه ای دارای وقت مخصوص می باشد مگر پاسخ دوزخیان را نشنیدید که وقتی از آنان پرسیده می شود: «چه چیز شما را وارد جهنم کرد؟»

می گویند: ما از نماز گزاران نبودیم.

در اهمیت نماز جماعت و این که مردم از نماز گریزان نباشید در(نامه ی53) به مالک اشتر می نویسد: هرگاه به جماعت نمازگزاری، نماز را چنان بخوان که نه موجب نفرت مردم از جماعت گردد، و نه نماز را تباه سازد، زیرا در میان مردم هم بیمار هست و هم حاجتمند. با آنان هم چون نماز ناتوان ترینشان نماز بگزار و به مومنان مهربان باش.

علی(ع) نقش و اهمیت نماز جمعه را از یاد نبرده، و به یاران وفادارش اهمیت آن را گوش زد کرده است از جمله به حارث همدانی فرموده است: ای حارث، در روز جمعه مسافرت نکن تا بتوانی در نماز جمعه شرکت کنی، مگر این كه کار واجبی در راه خدا انجام دهی، یا به سراغ کاری بروی که شرعاً معذور باشی.

هم چنین آن حضرت نماز را وسیله ای برای پیراستگی از کبر معرفی می کند که در سایه ی آن انسان به خلوص می رسد. این پژوهش در جهت هر چه بیشتر اهتمام آن حضرت به این فریضه ی الهی به رشته تحریر در آمده است، امید است مورد قبول حضرت حق قرار گیرد. در پایان از استاد محترم سرکار خانم دکتر صادقی که با راهنمایی های خود در انجام بهتر این مقاله یاری رسانده اند تشکر لازم را به عمل می آورم.

آن روز بر دلم در معنی گشوده شد کز ساکنان درگه پیر مغان شدم.

(حافظ)

نتیجه كلی :

بهترین راه وصول به قرب الهی و جاودانه ترین جنگ با شیطان نفس ، نماز است . نماز پیوند بین خالق و مخلوق وسیله ای برای تقرب به سوی خداست .

علی (ع ) اولین كسی است كه به پیامبر(ص ) ایمان آورد و نماز خواند و سرتسلیم و تعظیم در مقابل خداوند فرود آورد آن حضرت در نهج البلاغه در موارد عدیده ای از نماز، این فرمان بزرگ الهی سخن به میان آورده است ، از آن جمله درباره ی اهمیت نماز و این كه محافظت از نماز و مراقبت از وقت آن موجب تقرب به خدا می شود كه در اثر این تقرب انسان از امیال نفسانی و غرایز حیوانی رهایی می یابد. هم چنین آن حضرت نقش و اهمیت نماز جمعه و نماز جماعت را از یاد نبرده و اصحاب خود را به آن سفارش كرده است .

خلاصه این كه علی (ع ) به هیچ عملی مانند نماز اهمیت نمی داد و بالاخره در شب قدر در حال نماز ضربت خورد و در آخرین لحظه عمر خود با گفتن این سخن «خدا را، خدا را، كه بر پا داشتن نماز را از یاد نبرید، زیرا نماز ستون دین است » به شهادت رسید.



تاریخ : چهارشنبه 11 شهریور 1394 | 09:00 ب.ظ | نویسنده : وحید خداوردی | نظرات

  • paper | بک لینک | میله